Η Τσακωνιά στη LINGUA Community της Microsoft!
Στην ευρωπαϊκή συζήτηση για το μέλλον των γλωσσών στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για την Τσακωνιά αποτέλεσε η παρουσίαση του έργου T.S.A.K.O.N.I.A., που υλοποιεί το Αρχείο της Τσακωνιάς σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, στη συνάντηση της LINGUA Community της Microsoft στις 15–16 Ιουνίου στο Συμβούλιο της Ευρώπης, στο Στρασβούργο.
Η Τσακώνικη διάλεκτος επιλέχθηκε από τη Microsoft ως μία από τις ευρωπαϊκές γλώσσες που θα υποστηριχθούν μέσω του προγράμματος LINGUA, λόγω του κρίσιμου κινδύνου εξαφάνισής της και της ανάγκης δημιουργίας ψηφιακών γλωσσικών πόρων που θα συμβάλουν στη διατήρηση και την αξιοποίησή της στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η συνάντηση συγκέντρωσε πανεπιστήμια, ερευνητικά και πνευματικά ιδρύματα, ευρωπαϊκούς οργανισμούς και εκπροσώπους του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Microsoft AI for Good Lab, με κοινό στόχο την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης για τη διατήρηση, την τεκμηρίωση και την ψηφιακή ενδυνάμωση μειονοτικών γλωσσών με περιορισμένους γλωσσικούς πόρους.
Η πρώτη ημέρα της συνάντησης ήταν αφιερωμένη στην παρουσίαση των έργων που επιχορηγούνται με υπολογιστικούς πόρους από το πρόγραμμα LINGUA, δίνοντας στις ομάδες την ευκαιρία να παρουσιάσουν το όραμα, τους στόχους και τις προκλήσεις των πρωτοβουλιών τους. Τη δεύτερη ημέρα πραγματοποιήθηκαν θεματικές συζητήσεις γύρω από τη γλωσσική πολυμορφία στην Ευρώπη και την Τεχνητή Νοημοσύνη, την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και τον ρόλο των ανοιχτών γλωσσικών δεδομένων και των ανοιχτών μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημιουργία ενός πιο συμπεριληπτικού ψηφιακού μέλλοντος για όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες.
Το έργο T.S.A.K.O.N.I.A. (Tsakonian Speech and Knowledge Open Network for Inclusive AI) έχει ως βασικό στόχο τη δημιουργία του πρώτου ανοιχτού πολύγλωσσου ψηφιακού συνόλου γλωσσικών δεδομένων για την Τσακώνικη γλώσσα (Τσακώνικα–Ελληνικά–Αγγλικά), μέσα από μια συμμετοχική μεθοδολογία που συνδυάζει την επιστημονική έρευνα, την Τεχνητή Νοημοσύνη και τη γνώση της ίδιας της Τσακωνικής κοινότητας.
Η προσέγγιση αυτή, η οποία απέσπασε ιδιαίτερα θετικά σχόλια από τους εκπροσώπους της Microsoft AI for Good Lab και τους συμμετέχοντες στη συνάντηση, υλοποιείται από το Αρχείο της Τσακωνιάς με τη συνεργασία φυσικών ομιλητών, ανθρώπων τσακώνικης καταγωγής που διατηρούν τη γλωσσική τους κληρονομιά και νέων που μαθαίνουν την Τσακώνικη, από όλα τα χωριά της Βόρειας και Νότιας Κυνουρίας όπου η διάλεκτος εξακολουθεί να μιλιέται.
To ανοιχτό ψηφιακό αποθετήριο γλωσσικών δεδομένων στην Τσακώνικη διάλεκτο θα περιλαμβάνει ηχογραφήσεις, κείμενα, μεταφράσεις, λεξιλόγιο και πολιτιστικό υλικό, με σεβασμό στον γλωσσικό πλούτο και τις ιδιαιτερότητες της Τσακώνικης διαλέκτου και θα αξιοποιηθεί τόσο για την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης όσο και για τον εμπλουτισμό της εκπαιδευτικής εφαρμογής iLearn Tsakonika.
Η συμμετοχή αυτή στον ευρωπαϊκό διάλογο μέσω της πρωτοβουλίας LINGUA Community της Microsoft αποτελεί ζωντανή απόδειξη ότι ακόμη και μια μικρή γλωσσική κοινότητα μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος γλωσσικής τεχνολογίας, με στόχο η Τσακώνικη διάλεκτος να συνεχίσει να μιλιέται, να διδάσκεται και αποκτήσει ενεργό θέση στο σύγχρονο κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης, μια προσπάθεια που ανήκει σε ολόκληρη την Τσακωνιά.
