Κόκκινο χαλί για τους επίσημους, αλλά "πόρτα" για τους Αρκάδες στην Έπαυλη του Ηρώδη του Αττικού

Η πρόσφατη επίσκεψη της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας στην εντυπωσιακή Έπαυλη του Ηρώδη του Αττικού στα Κάτω Δολιανά, αποτέλεσε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για χαμόγελα, υποσχέσεις και ωραίες φωτογραφίες. Όμως, πίσω από τη λάμψη των επισήμων, κρύβεται η σκληρή και απογοητευτική πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της Αρκαδίας.

Είναι προκλητικό να βλέπουμε έναν «πολιτισμό δύο ταχυτήτων»: Όταν καταφθάνουν οι VIPs, οι πύλες ανοίγουν διάπλατα και οργανώνονται ιδιωτικές ξεναγήσεις.
Όταν όμως ο απλός πολίτης, ο ντόπιος ή ο τουρίστας θελήσει να θαυμάσει από κοντά την πολιτιστική του κληρονομιά, το μόνο που αντικρίζει είναι λουκέτα.
Οι πολίτες, πολύ απλά, «τρώνε πόρτα».

Αυτή η εικόνα της κλειστής Έπαυλης δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ο καθρέφτης μιας διαχρονικής εγκατάλειψης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Πιο συγκεκριμένα:
Χρόνια Υποστελέχωση: Το Υπουργείο Πολιτισμού και οι αρμόδιοι φορείς αντιμετωπίζουν την Αρκαδία ως φτωχό συγγενή.
Η έλλειψη εξειδικευμένου και επαρκούς προσωπικού κρατάει ομήρους ανεκτίμητους αρχαιολογικούς θησαυρούς.
Απουσία Φύλαξης και Λειτουργίας: Μνημεία παγκόσμιας εμβέλειας, όπως η Βίλα του Ηρώδη του Αττικού, μένουν κλειστά, απροστάτευτα και μη λειτουργικά για το ευρύ κοινό, περιμένοντας απλώς την επόμενη εθιμοτυπική επίσκεψη κάποιου επισήμου για να ξεχορταριάσουν.
Πλήρης Αδυναμία Ανάδειξης: Η απουσία ενός σοβαρού, στρατηγικού σχεδίου ανάδειξης των αρχαιολογικών χώρων της Κυνουρίας και της ευρύτερης Αρκαδίας είναι εκκωφαντική.

Τα μνημεία μας χρησιμοποιούνται ως ντεκόρ για δημόσιες σχέσεις αντί να αποτελούν ζωντανούς πυρήνες παιδείας και ιστορίας.
Τεράστιο Πλήγμα στον Τουρισμό: Η αδυναμία της Πολιτείας να κρατήσει ανοιχτούς τους χώρους μεταφράζεται σε άμεση απώλεια τουριστικής κίνησης.

Σε μια περίοδο που η τοπική οικονομία διψά για έσοδα, εμείς διώχνουμε τους επισκέπτες, στερώντας από την περιοχή την ανάπτυξη που δικαιούται.

Ο πολιτισμός δεν είναι προνόμιο των λίγων, ούτε κλειστό κλαμπ για υψηλούς προσκεκλημένους.

Είναι δημόσιο αγαθό.
Απαιτούμε άμεσες προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, οργανωμένη φύλαξη και ουσιαστική λειτουργία όλων των αρχαιολογικών χώρων της Αρκαδίας.

Φτάνει πια με τις επισκέψεις-φιέστες. Τα μνημεία πρέπει να αποδοθούν εκεί που ανήκουν: Στους πολίτες.

Η Έπαυλη του Ηρώδη του Αττικού (στην Εύα Κυνουρίας) αποτελεί έναν από τους πιο εντυπωσιακούς, αλλά ταυτόχρονα και πιο «αδικημένους» αρχαιολογικούς χώρους της Αρκαδίας, αντανακλώντας τις βαθιές παθογένειες ανάδειξης των μνημείων της περιοχής.

Όπως επισημαίνεται από δημοσιεύματα και από περιγραφές κατοίκων, το πιο θλιβερό και οξύμωρο στοιχείο της σημερινής της κατάστασης αφορά τα εκπληκτικής τέχνης ρωμαϊκά ψηφιδωτά που κοσμούν τους διαδρόμους γύρω από την αυλή της.

Ενώ αυτά τα αριστουργήματα ήρθαν στο φως με τεράστιο κόπο και καθαρίστηκαν σχολαστικά, αναγκαστικά ξαναθάφτηκαν κάτω από το χώμα («καταχώθηκαν»).

Η δραματική αυτή λύση επιλέχθηκε αναγκαστικά για την προστασία τους από τα καιρικά φαινόμενα και τη φυσική φθορά, καθώς οι μελέτες και τα έργα για την τοποθέτηση ενός προστατευτικού στεγάστρου καθυστέρησαν ή βάλτωσαν μέσα στα χρόνια.

Αυτή η εικόνα των «θαμμένων θησαυρών» συνοψίζει απόλυτα τα ευρύτερα προβλήματα επισκεψιμότητας που μαστίζουν τα αρχαιολογικά και βυζαντινά μνημεία της Αρκαδίας: η έλλειψη μόνιμου φυλακτικού προσωπικού, η υποχρηματοδότηση και η αδυναμία ολοκλήρωσης των έργων ανάδειξης, κρατούν τις πόρτες ερμητικά κλειστές, στερώντας από την τοπική κοινωνία και τους επισκέπτες την ευκαιρία να θαυμάσουν την ανεκτίμητη αυτή πολιτιστική κληρονομιά.

Πρώτα η Πελοπόννησος
Μανώλης Μάκαρης , επικεφαλής
Γεώργιος Φαράντος , μέλος