Νίκος Κουτουμάνος: Οι αγρότες, η «Κοινοπραξία Μορέας» και ο πάτος του βαρελιού...

Τη στιγμή που η κυβέρνηση αρνείται να δώσει 300 εκατομμύρια ευρώ ως επιστροφή φόρου πετρελαίου για πάνω από 500.000 αγρότες, επικαλούμενη τα γνωστά και στενά για τον λαό «δημοσιονομικά περιθώρια», η «Κοινοπραξία Μορέας» έχει εισπράξει 446 εκατομμύρια ευρώ κρατικές επιδοτήσεις μέσα σε μια δεκαετία!

Ο αυτοκινητόδρομος Κόρινθος - Τρίπολη - Καλαμάτα, που έχει παραχωρηθεί για κατασκευή, συντήρηση, λειτουργία και εκμετάλλευση στην Κοινοπραξία, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της διαχρονικής κρατικής στήριξης των επιχειρηματικών ομίλων. Μέσα από επιδοτήσεις (άμεσες και έμμεσες), με διάφορες ονομασίες και προσχήματα, ρέουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, την ώρα που για τους αγωνιζόμενους αγρότες η «κάνουλα» παραμένει ερμητικά κλειστή.

Πιο συγκεκριμένα, στις 24/11/2025, στο ξεκίνημα των αγροτικών κινητοποιήσεων, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ενέκρινε την 40ή πληρωμή της Πρόσθετης Επιδότησης Λειτουργίας προς τον «Μορέα», ύψους περίπου 11 εκατ. ευρώ. Αυτά τα ποσά προστέθηκαν στις υπόλοιπες 3 δόσεις του 2025, όπου οι συνολικές επιδοτήσεις (τακτικές και πρόσθετες) έφτασαν για το έτος τα 26.337.310,47 ευρώ!

Κι ενώ οι εγγυημένες τιμές στα προϊόντα, ώστε να διασφαλίζουν την επιβίωση στους βιοπαλαιστές αγρότες, είναι «παράνομες» - για τον «Μορέα», με τη «βούλα» του κράτος και της ΕΕ, διασφαλίζεται εγγυημένη κερδοφορία! Από το 2016 έως το 2025, η κοινοπραξία έχει εισπράξει 446 εκατ. ευρώ από κρατικές επιδοτήσεις και 360,5 εκατ. ευρώ από διόδια. Δηλαδή πάνω από 800 εκατ. ευρώ έσοδα, πληρωμένα είτε άμεσα από το κράτος, είτε από τις τσέπες του λαού μέσω πανάκριβων διοδίων. Συμπέρασμα: «Δημοσιονομικά όρια» για τους αγρότες - απεριόριστη στήριξη για μονοπώλια σαν τον «Μορέα». «Αδύνατη» η αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος για τους αγρότες - εξασφαλισμένη για τον «Μορέα» με την πολιτική όλων των κυβερνήσεων και της ΕΕ.

Για τις απώλειες εισοδήματος των αγροτών από φυσικές καταστροφές, την αισχροκέρδεια εμπόρων και μεσαζόντων, όλες οι κυβερνήσεις αρνούνται πεισματικά την ουσιαστική αναπλήρωση. Για τον «Μορέα», αντίθετα, η αναπλήρωση εσόδων είναι αποτυπωμένη με νόμο στη Σύμβαση Παραχώρησης. Η αρχική Σύμβαση του 2007, επί κυβέρνησης ΝΔ, προέβλεπε επιδότηση λειτουργίας περίπου 200 εκατομμυρίων ευρώ. Το 2015, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - που ως αντιπολίτευση χαρακτήριζε τη ΣΔΙΤ «λεόντειο» - τροποποιήθηκε η σύμβαση και θεσπίστηκε η Πρόσθετη Επιδότηση Λειτουργίας, ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, με πρόσχημα την οικονομική κρίση και τη «βιωσιμότητα» του έργου. Τη νέα συμφωνία προετοίμασε η κυβέρνηση Σαμαρά, την υπέγραψε η κυβέρνηση Τσίπρα και την εφαρμόζει μέχρι σήμερα η κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Οι αγρότες για να ξεκινήσουν την καλλιέργεια, για να βάλουν το κλειδί στο τρακτέρ τους, χρειάζονται «ζεστό χρήμα», με αποτέλεσμα καθημερινά να διογκώνονται τα δάνεια και τα χρέη τους, να εκτοξεύεται το κόστος παραγωγής, να επιδεινώνονται οι συνθήκες διαβίωσης των οικογενειών τους. Ο «Μορέας», αντίθετα, ξεκίνησε και λειτουργεί χωρίς να βάλει ουσιαστικά το χέρι στην τσέπη. Πέρα από αυτά που παίρνει κάθε χρόνο στη φάση λειτουργίας του αυτοκινητόδρομου, προηγήθηκε η κατασκευή του έργου όπου: Το 2007, του παραχωρήθηκε προς εκμετάλλευση ήδη κατασκευασμένο τμήμα του δρόμου (Κόρινθος - Τρίπολη), έλαβε περίπου 340 εκατ. ευρώ κρατικής χρηματοδότησης, εξασφάλισε περίπου 550 εκατ. ευρώ τραπεζικά δάνεια με εγγύηση του Δημοσίου, ενώ η ίδια η κοινοπραξία συνεισέφερε 105 εκατ. ευρώ ίδια κεφάλαια. Σε αυτά δεν προσθέτουμε τα «έκτακτα» από αποζημιώσεις, αναθεωρήσεις κ.λπ. που εισέπραξε από το κράτος για αστοχίες στις μελέτες ή καθυστερήσεις στις απαλλοτριώσεις κ.λπ. Δηλαδή ο «Μορέας», με συμμετοχή μόνο 10%-11% της συνολικής επένδυσης, παίρνει μέρος σε μια «μπίζνα», ουσιαστικά χωρίς ρίσκο, με εγγύηση ότι καθ' όλη τη διάρκεια της σύμβασης θα έχει κρατική επιδότηση, ώστε να πληρώνει τα δάνεια και τις άλλες υποχρεώσεις και να έχει και κέρδη.

Για τα απαιτούμενα αγροτικά έργα και υποδομές (φράγματα, αρδευτικά, οδοποιία κ.τ.λ.) διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις δεν δίνουν «φράγκο». Όταν πρόκειται όμως για την κερδοφορία των μεγαλοεπιχειρηματιών, τότε το κράτος μοιράζει χρήμα απλόχερα. Γιατί το τι θα κατασκευαστεί τελικά, δεν το καθορίζει η ανάγκη της αγροτικής παραγωγής, αλλά η κερδοφορία των λίγων επιχειρηματικών ομίλων. Γι' αυτό η αγροτική παραγωγή τον χειμώνα καταστρέφεται από πλημμύρες και το καλοκαίρι από την ξηρασία.

Ακόμα και έργα δισεκατομμυρίων, όπως ο αυτοκινητόδρομος «Μορέας», παραμένουν ελλιπή σε αντιπλημμυρική προστασία, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τις πλημμύρες σε Καλαμάτα, Τρίπολη και Μεγαλόπολη, αφού όλα αρχίζουν και τελειώνουν στην κερδοφορία και στις μελέτες «κόστους - οφέλους».

Η αδιαλλαξία της κυβέρνησης και το «μια από τα ίδια» που ανακοίνωσε την Τετάρτη για τους βιοπαλαιστές αγρότες και κτηνοτρόφους, επιβεβαιώνουν ότι η πολιτική της παραμένει πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και των λεγόμενων «δημοσιονομικών αντοχών», με μοναδικό γνώμονα τη λειτουργία της καπιταλιστικής αγοράς. Έτσι, για μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους - όπως η κοινοπραξία του «Μορέα» - εξασφαλίζονται σταθερά κρατικοί πόροι και εγγυημένα έσοδα, ενώ για τους αγρότες προσφέρονται μόνο αποσπασματικές λύσεις, που δεν αντιμετωπίζουν το εκρηκτικό κόστος παραγωγής και τις τιμές κάτω από το κόστος που επιβάλλουν οι εμποροβιομήχανοι.

Η κυβέρνηση να σταματήσει να κρύβεται πίσω από προσχηματικές δικαιολογίες και να προχωρήσει άμεσα σε ουσιαστικά μέτρα στήριξης, που να απαντούν στις πραγματικές ανάγκες επιβίωσης των βιοπαλαιστών αγροτών. Οι διεκδικήσεις τους είναι απολύτως αναγκαίες για να μπορέσουν να συνεχίσουν να παράγουν και να ζουν από τη δουλειά τους. Το ΚΚΕ στέκεται σταθερά στο πλευρό των αγροτών και των κτηνοτρόφων, στηρίζοντας τις αποφάσεις που οι ίδιοι λαμβάνουν μέσα από τις συλλογικές τους διαδικασίες, τους αγροτικούς συλλόγους, τις Ομοσπονδίες και τα μπλόκα. Η διασφάλιση της επιβίωσης των ανθρώπων της υπαίθρου, σε μόνιμη και μακροπρόθεσμη βάση, όπως και η εξασφάλιση επαρκούς εγχώριας παραγωγής φθηνών και ποιοτικών τροφίμων, δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς σύγκρουση με την πολιτική της ΕΕ και χωρίς ριζικές αλλαγές που θα βάλουν τέλος σε ένα σύστημα που θυσιάζει τις λαϊκές ανάγκες στον βωμό του κέρδους.