Παπαηλιού: Σε σύμπραξη η κυβέρνηση με την ηγεσία της δικαιοσύνης

Το κράτος δικαίου και η δικαιοσύνη στη χώρα μας διέρχονται βαθειά κρίση, με συνέπεια να τίθενται υπό αμφισβήτηση η ύπαρξή του και η ανεξαρτησία της αντίστοιχα: Πολλαπλά φαινόμενα αντιθεσμικής υπονόμευσης και παρεμβάσεων στη δικαιοσύνη και τις ανεξάρτητες αρχές από την εκτελεστική εξουσία-την κυβέρνηση σε σύμπραξη με την ηγεσία της δικαιοσύνης και ισχυρούς εξωθεσμικούς παράγοντες (σκάνδαλο Νοβάρτις, υποκλοπές και άλλες υποθέσεις δημοσίου ενδιαφέροντος, το «έγκλημα» των Τεμπών, με την εξελισσόμενη επιχείρηση συγκάλυψής του, ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι κορυφαίες περιπτώσεις που αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Ταυτόχρονα εμφανίζονται ελλείματα, κενά και εν γένει υστέρηση στην απονομή της καθημερινής δικαιοσύνης.

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Πειραιά είναι ένας σημαντικός θεσμικός κόμβος της Δικαιοσύνης, που εξυπηρετεί ένα μεγάλο και σύνθετο κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον: το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας, νησιά, εργαζόμενους, μικρομεσαίους-μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ναυτικούς.

Οι αλλαγές στον χώρο της Δικαιοσύνης δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με λογικές αποκομμένες από τη λειτουργία και την καθημερινότητα της συγκεκριμένης τοπικής κοινωνίας.

Ο νέος δικαστικός χάρτης του Υπουργείου Δικαιοσύνης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Παρουσιάστηκε ως μεταρρύθμιση επιτάχυνσης και εκσυγχρονισμού, όμως (και) για τον Πειραιά και την ευρύτερη περιοχή γεννώνται περισσότερα προβλήματα από όσα υποτίθεται ότι επιλύονται.

Τα δικαστήρια του Πειραιά είναι ήδη υπερφορτωμένα, με τεράστιο όγκο υποθέσεων, ειδικά σε τομείς όπως το ναυτικό δίκαιο, το εργατικό, το εμπορικό και το ποινικό. Αντί η Πολιτεία να επενδύσει σε ενίσχυση των υποδομών, σε προσλήψεις δικαστικών λειτουργών και δικαστικών υπαλλήλων, σε ουσιαστική ψηφιοποίηση και τεχνική υποστήριξη, επιλέγει λύσεις που μεταθέτουν το πρόβλημα, το συμπιέζουν χωρικά και τελικά το επιτείνουν.

Για τους δικηγόρους του Πειραιά, αλλά και για τους πολίτες που εξυπηρετούνται από τα τοπικά δικαστήρια, ο νέος δικαστικός χάρτης σημαίνει περισσότερη ταλαιπωρία, αυξημένο κόστος, καθυστερήσεις που δεν οφείλονται στην ουσία των υποθέσεων αλλά στη διοικητική αποδιοργάνωση.

Η Δικαιοσύνη που απομακρύνεται χωρικά και λειτουργικά από τον πολίτη, παύει να είναι πραγματικά προσβάσιμη. Αυτό το βιώνουν οι κάτοικοι των νησιών που υπάγονται στον Πειραιά, οι εργαζόμενοι και οι μικροί επαγγελματίες, που καλούνται να επωμιστούν ένα δυσανάλογο βάρος.

Παράλληλα, τα πρόσφατα νομοθετήματα του Υπουργείου Δικαιοσύνης κινούνται στη λογική της αυστηροποίησης και του περιορισμού των δικονομικών εγγυήσεων, χωρίς να αντιμετωπίζονται οι βαθύτερες παθογένειες του συστήματος. Η ταχύτητα στην απονομή της Δικαιοσύνης δεν επιτυγχάνεται, ούτε με νομοθετικά πυροτεχνήματα ούτε με συγχωνεύσεις στο χαρτί.

Η Δικαιοσύνη χρειάζεται το δικηγόρο στο ρόλο που του αρμόζει, συλλειτουργό της, όχι απλό διεκπεραιωτή διαδικασιών.

Οι θεσμικές επιλογές στο χώρο της Δικαιοσύνης δεν είναι ουδέτερες. Έχουν κοινωνικό αποτύπωμα. Εν προκειμένω, οι επιλογές του Υπουργείου Δικαιοσύνης αναδεικνύουν τον ταξικό χαρακτήρα τους, υποβαθμίζοντας την προσβασιμότητα και την ποιότητα της Δικαιοσύνης.