Ψηφιακή υποδούλωση, κομματικός δογματισμός και κοινωνική ανέχεια, συνθέτουν το Νεοφεουδαρχισμό στην Ελλάδα του σήμερα
Άρθρο της κας Αντωνίας Μπούζα, πρ. Αντιπεριφερειάρχη Πελοποννήσου.
Ζούμε στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά κάποιες πολιτικές δομές, συμπεριφορές και πρακτικές στην Ελλάδα, θυμίζουν Μεσαίωνα. Όταν μια Κυβέρνηση επιλέγει χλιαρές-επικοινωνιακές παρεμβάσεις στήριξης της κοινωνίας απέναντι στα ορατά σχέδια κερδοσκοπίας των μεγάλων συμφερόντων και οι κατακερματισμένες αντιπολιτεύσεις, παλεύουν μόνο να διασωθούν, επιλέγοντας να βουλιάξουν το καράβι με το οποίο επέπλεαν, σημαίνει πως οι πολιτικές δυνάμεις συνολικά στη Χώρα μας, βρίσκονται σε πλήρη αποσύνδεση από την κοινωνία.
Βλέπουμε κόμματα, να ζητούν μανιωδώς την επικράτηση της δικής τους δογματικής πρότασης, καίτοι οι πολίτες διαφωνούν και δυσανασχετούν. Κι εμείς οι πολίτες, δυστυχώς βρισκόμαστε στη μέση. Παγιδευμένοι στην ψηφιακή προπαγάνδα των social media, φτάσαμε να μας αρκούν τα "pass" και τα επιδόματα-ψίχουλα. Όταν ακούμε τη λέξη «δουλοπάροικος», ο νους μας τρέχει σε μεσαιωνικές εικόνες με λάσπες, κάστρα, πανοπλίες κ.α.
Σήμερα, όμως, ο σύγχρονος Έλληνας δουλοπάροικος, εγκλωβίζεται στην ψευδαίσθηση του πλούτου, κρατάει ένα iPhone (συχνά με δόσεις), περιμένει το delivery και πληρώνει ανέπαφα. Το παράδοξο είναι ότι τη Νεοφεουδαρχία την προσκαλέσαμε μόνοι μας, ανταλλάσσοντάς την με την «ευκολία». Δεν έχουμε αντιληφθεί πως πίσω από την οθόνη αφής και την εικονική πραγματικότητα, η Ελλάδα αλλάζει προς το χειρότερο. Η σταδιακή απώλεια της ιδιοκτησίας και η εξάρτησή μας από τους σύγχρονους «άρχοντες» παραλύει την πολιτική μας βούληση. Μεγαλώσαμε θεωρώντας ασφάλεια, το να έχουμε «ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι μας».
Σήμερα, το δικαίωμα στη στέγαση μετατράπηκε σε απλησίαστο προϊόν, καθώς ολόκληρες γειτονιές περνούν πλέον στα χέρια ξένων funds και Airbnb. Δημόσιες υποδομές που χτίστηκαν με τις θυσίες και τη φορολογία των πολιτών, ιδιωτικοποιούνται και εμφανίζονται προπαγανδιστικά ως ανάπτυξη. Μεταβαίνουμε βίαια από το «είμαι αυτό που ελέγχω» στο «είμαι αυτό που νοικιάζω», αφού νοικιάζουμε σπίτια, αυτοκίνητα, ψυχαγωγία κ.α., όντας απόλυτα εξαρτημένοι από τις ορέξεις των αγορών.
Στον Μεσαίωνα, η κορυφή της πυραμίδας σφραγιζόταν από τη στενή συμμαχία των εγκόσμιων κυβερνητών με την εκκλησιαστική ελίτ για τη νομή του πλούτου. Στη σημερινή Ελλάδα, η αγαστή συνεργασία Κράτους και Εκκλησίας στα ζητήματα των οικονομικών προνομίων δυναμώνει, όπως δείχνουν πρόσφατες προνομιακές αποφάσεις, κάτι που παραπέμπει στην αναβίωση του μεσαιωνικού μοντέλου. Την ίδια ώρα ο μέσος πολίτης βλέπει το εισόδημά του να εξανεμίζεται από τα υπερκέρδη των εταιρειών ενέργειας, των σούπερ μάρκετ και των τραπεζών. Αντί για αξιοπρεπείς μισθούς και συντάξεις, μας εκπαιδεύουν στη φιλοσοφία και δήθεν ανάγκη των «pass» ,των επιδομάτων, των κουπονιών κλπ, κρατώντας μας σε κατάσταση οριακής επιβίωσης.
Αυτό το σύστημα επιβιώνει χάρη στην ψηφιακή προπαγάνδα των social media. Οι αλγόριθμοι μας εγκλωβίζουν σε φούσκες δήθεν αναγκών, τεχνητής οργής και φανατισμού, για να κερδίζουν κλικ. Αυτή η πνευματική τύφλωση μεταφέρεται και στις πολιτικές μας επιλογές. Ο υποτιθέμενος ρόλος ελέγχου των διοικούντων, κατάθεσης προτάσεων και ελπίδας για διόρθωση αδικιών και εφαρμογής πολιτικών για τους πολλούς από τις πολυκερματισμένες αντιπολιτεύσεις δεν ακολουθείται στο ελάχιστο. Αντίθετα βρίσκονται συνήθως σε καθεστώς τύφλωσης και αναλώνονται μόνο σε στείρους, εγωκεντρικούς ανταγωνισμούς. Κάθε κομματικός σχηματισμός ζητά δογματικά την επικράτηση της δικής του και μόνο ατζέντας, αδιαφορώντας για το ότι η κοινωνία διαφωνεί ή απέχει, αδυνατώντας να βρει κοινό τόπο.
Η λύση δεν είναι να περιμένουμε «σωτήρες», αλλά να σπάσουμε τα δεσμά στην πράξη, απομακρυνόμενοι από την τεχνητή οργή που μας ωθούν οι κάθε είδους οθόνες. Στηρίζουμε την τοπική οικονομία πχ το μανάβικο και το φούρνο της γειτονιάς μας. Απαιτούμε ως πολίτες —και όχι ως ικέτες— δημόσια αγαθά, υγεία, προστασία της στέγης και πραγματική σύγκρουση με την αισχροκέρδεια. Το να σου ανήκει η ζωή και οι επιλογές σου, παραμένει η πιο επαναστατική πράξη στην Ελλάδα του σήμερα.