"Η εξωτερική πολιτική της χώρας, είναι εγκλωβισμένη σε τυφλή πρόσδεση στο άρμα του δίδυμου ΗΠΑ-Ισραήλ"

Ο Γιώργος Η. Παπαηλιού, Βουλευτής Αρκαδίας-Τομεάρχης Δικαιοσύνης (ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία), μιλώντας στην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εσωτερικών: «Ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού-Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός επικράτειας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές» είπε:

Η συζήτηση για την επιστολική ψήφο, την ψήφο των αποδήμων και τη σύσταση της περιφέρειας «Απόδημου Ελληνισμού» διεξάγεται σε μια περίοδο πολεμική, αφού οι ΗΠΑ και το κράτος του Ισραήλ, με την απρόκλητη επιδρομή τους κατά του Ιράν, άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου.
Και αυτό, σε μία περίοδο έντονης διεθνούς αστάθειας, αλλά και κοινωνικής πίεσης στο εσωτερικό και βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση.
Η εξωτερική πολιτική της χώρας, εκτός του ότι ασκείται ιδιωτικά και εν κρυπτώ από τον πρωθυπουργό, είναι εγκλωβισμένη σε τυφλή πρόσδεση στο άρμα του δίδυμου ΗΠΑ-Ισραήλ, χωρίς αυτονομία και εθνική στρατηγική, χωρίς τη διατήρηση ισορροπιών, χωρίς (ουσιαστική) προσήλωση στο διεθνές δίκαιο.

Τα συμφέροντα της Ελλάδας είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την ειρήνη, τη σταθερότητα και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Δεν υπηρετούνται ούτε από τυχοδιωκτικές επιλογές, ούτε από άκριτη ταύτιση με πολεμικές επιχειρήσεις που θέτουν σε κίνδυνο ολόκληρες περιοχές-ολόκληρο τον κόσμο .
Ο πρωθυπουργός οφείλει να δεσμευτεί ρητά, ότι δεν θα υπάρξει εμπλοκή της χώρας σε πολεμικές επιχειρήσεις. Και η μη εμπλοκή να περιλαμβάνει και τη μη χρήση των στρατιωτικών υποδομών-των βάσεων που είναι εγκατεστημένες στη χώρα μας και την επιστροφή των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων που βρίσκονται, ως μη όφειλαν, σε ξένα εδάφη και θάλασσες.
Και ενώ στο διεθνές πεδίο η κυβέρνηση επιλέγει την απόλυτη ταύτιση με συγκεκριμένες γεωπολιτικές επιλογές, στο εσωτερικό η κοινωνία ζητά επιτακτικά, διαφάνεια και λογοδοσία για ζητήματα που άπτονται του κράτους δικαίου και του δημοκρατικού πολιτεύματος. Και βέβαια, άλλο προσανατολισμό της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής, προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας .
Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε νομοθετική πρωτοβουλία, όπως η προκείμενη για την επιστολική ψήφο και αυτήν των αποδήμων, που αφορά θεμελιώδη δικαιώματα, την εμπιστοσύνη προς τη δημοκρατική λειτουργία του πολιτεύματος και το εκλογικό σύστημα αποκτά άλλη βαρύτητα. Πρέπει να αντιμετωπίζεται όχι με γραφειοκρατική λογική, αλλά με ύψιστη θεσμική ευθύνη.
Η κυβέρνηση που έχει στιγματιστεί από υποθέσεις υποκλοπών-παρακολουθήσεων, από διαρροές προσωπικών δεδομένων, από καταγγελίες για πελατειακές πρακτικές, δεν μπορεί να επικαλείται τη διαύγεια και την πληρότητα των προτεινομένων ρυθμίσεων.
Η δημοκρατία δεν είναι αφηρημένη έννοια. Περιλαμβάνει θεσμούς, έχει αντίβαρα, επιβάλλει τη λογοδοσία.
Το θέμα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται φοβικά. Θέλουμε οι Έλληνες και οι Ελληνίδες του εξωτερικού να συμμετέχουν ενεργά στην πολιτική ζωή της χώρας. Θέλουμε τη διευκόλυνση, όχι τον αποκλεισμό τους (στην πράξη).
Όμως το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν διευκολύνονται στην πρόσβαση.
Είναι αν θωρακίζεται επαρκώς το αδιάβλητο και η μυστικότητα της εκλογικής διαδικασίας.
Και σ΄ αυτό το πεδίο εντοπίζονται σοβαρά προβλήματα.
Το νομοσχέδιο παραπέμπει σε μελλοντική κοινή υπουργική απόφαση για τον καθορισμό καίριων θεμάτων: Τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού. Τον τρόπο πιστοποίησης των εκλογέων. Τις τεχνικές και οργανωτικές εγγυήσεις προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
Δεν πρόκειται για δευτερεύουσες λεπτομέρειες. Πρόκειται για ζητήματα που αγγίζουν τον σκληρό πυρήνα του εκλογικού δικαιώματος και της μυστικότητας της ψήφου. Όταν ο τρόπος ταυτοποίησης, η διαχείριση των φακέλων, η επεξεργασία των στοιχείων, η διασταύρωση των δεδομένων δεν περιγράφονται με σαφήνεια από τον ίδιο το νόμο, αλλά ανατίθενται στην εκτελεστική εξουσία-σε υπουργική απόφαση, δημιουργείται θεσμικό κενό.
Και σε ζητήματα πολιτικών δικαιωμάτων, η θεσμική εγγύηση δεν είναι πολυτέλεια αλλά υποχρέωση.
Ιδίως όταν στο παρελθόν έχει προηγηθεί η υπόθεση διαρροής προσωπικών δεδομένων εκλογέων του εξωτερικού, για την οποία επιβλήθηκε βαρύ διοικητικό πρόστιμο στο Υπουργείο Εσωτερικών (υπόθεση της ευρωβουλευτή της ΝΔ Α-Μ Ασημακοπούλου). Το προηγούμενο αυτό δεν μπορεί να αγνοείται. Αντίθετα, θα έπρεπε να οδηγεί σε αυξημένη προσοχή, σε ρητή νομοθετική κατοχύρωση όλων των εγγυήσεων, σε πρόβλεψη ελέγχων, σε διαφάνεια της διαδικασίας.
Η εμπιστοσύνη δεν αποκαθίσταται με γενικές διαβεβαιώσεις. Αποκαθίσταται με σαφείς, δεσμευτικές ρυθμίσεις και θεσμικές εγγυήσεις.
Η επιλογή της ενιαίας, «πλανητικής» γεωγραφικής περιφέρειας του «Απόδημου Ελληνισμού», στην οποία θα εκλέγονται τρεις βουλευτές, εγείρει σοβαρά ερωτήματα αντιπροσωπευτικότητας και ισότητας της ψήφου.
Ο ελληνισμός της διασποράς δεν είναι ομοιογενές σώμα. Διαφέρει ως προς τις κοινωνικές συνθήκες εντός των οποίων διαβιούν οι απόδημοι, τη σχέση του με την Ελλάδα, τα ζητήματα που τον απασχολούν. Η ενιαία «πλανητική» περιφέρεια θα οδηγήσει σε υπερεκπροσώπηση, ή μάλλον σε αποκλειστική εκπροσώπηση από ισχυρές και προβεβλημένες κοινότητες-υποψηφιότητες και σε υποεκπροσώπηση-μη εκπροσώπηση των υπολοίπων.
Θα μπορούσε να εξεταστεί μία διαφορετική αρχιτεκτονική. Αν πράγματι στόχος είναι η εκπροσώπηση των αποδήμων, αυτή πρέπει να είναι ουσιαστική, όχι συμβολική.
Απαιτούνται αυξημένες εγγυήσεις για την επιστολική ψήφο, ώστε να διασφαλίζεται και η μυστικότητα της ψήφου και το αδιάβλητο της διαδικασίας, όπως διαφανής διακίνηση και παραλαβή των φακέλων, ανεξάρτητη εποπτεία, σαφής διαχωρισμός ταυτοποίησης και περιεχομένου της ψήφου, επαρκής χρόνος και ασφαλείς δίαυλοι επιστροφής.
Το Σύνταγμα απαιτεί πλειοψηφία δύο τρίτων για να εφαρμοστούν οι ρυθμίσεις αυτές από τις επόμενες εκλογές. Η αυξημένη αυτή πλειοψηφία είναι έκφραση της ανάγκης για ευρύτατη συναίνεση, όταν μεταβάλλονται βασικοί κανόνες του εκλογικού παιγνίου..
Αν η κυβέρνηση επιθυμεί πραγματικά τη συναίνεση, οφείλει να ενσωματώσει τις κρίσιμες εγγυήσεις στο ίδιο το νομοσχέδιο, να θωρακίσει ρητά τις αρχές της αντιπροσωπευτικότητας, της ισότητας και της μυστικότητας της ψήφου και την προστασία των προσωπικών δεδομένων και να επανεξετάσει την αρχιτεκτονική της περιφέρειας για τους απόδημους Έλληνες.
Η λειτουργία της δημοκρατίας δεν συνιστά θέμα διαδικαστικής τυπικότητας. Συνιστά θέμα εμπιστοσύνης. Και η εμπιστοσύνη οικοδομείται με θεσμική σοβαρότητα, διαφάνεια, και σεβασμό στα δικαιώματα.
Η ψήφος των αποδήμων είναι σοβαρό ζήτημα. Ας ρυθμιστεί με τρόπο που να ενώνει, όχι να διχάζει που να θωρακίζει, όχι να εκθέτει, που να ενισχύει, και όχι να υπονομεύει, την ποιότητα της δημοκρατίας.