Η παρέμβαση του Κώστα Ζαχαριά στη συγκέντρωση για τις ανεμογεννήτριες

Φίλες και φίλοι,

Ο τόπος μας, ο Πάρνωνας, το Μαίναλο, το οροπέδιο της Τρίπολης, βρίσκεται στο κέντρο μιας ενεργειακής καταιγίδας.

Εκατοντάδες ανεμογεννήτριες έχουν εγκατασταθεί σε βιομηχανικούς αιολικούς σταθμούς (ΒΑΠΕ) στα βουνά μας και δεκάδες συστήματα συσσωρευτών λιθίου για αποθήκευση ηλεκτρικού ρεύματος (μπαταρίες), έχουν αδειοδοτηθεί. Σήμερα, εργασίες και σχεδιασμοί για ΒΑΠΕ ανεμογεννητριών γίνονται στον Κοσμά και σε Ζάβιτσα, Άγιο Πέτρο, Καστρί, Δολιανά, Βέρβενα, Βούρβουρα, Βαλτέτσι, Τσεμπερού, Λιμποβίσι και Αλωνίσταινα. Αντίστοιχα, σε φάση προεργασίας για ΒΑΠΕ συσσωρευτών αποθήκευσης, βρίσκονται 34 σταθμοί, ισχύος περίπου 1 GW, στο Δήμο Τρίπολης (Δόριζα, Βαλτέτσι, Κορύθιο, Τεγέα) και κάποιοι στο βόρειο Πάρνωνα.

Με την εικόνα αυτή στο χάρτη, της αλόγιστης, άκριτης υπερπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σ΄ ένα τόπο, υπάρχει η αφελής άποψη που συμφωνεί με την περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ, αλλά με χωροταξικό σχεδιασμό. Να γνωρίζουμε λοιπόν, ότι το γενικό χωροταξικό σχέδιο της χώρας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ισχύει από το 2008, για 18 ολόκληρα χρόνια χωρίς αλλαγές, ενώ θα έπρεπε να επικαιροποιείται ανά πενταετία.

Θα είχε καλύτερη μοίρα ο τόπος μας με το νέο χωροταξικό; ΟΧΙ βέβαια. Από τον Απρίλη του 2025, έχουμε με Υπουργική απόφαση ένα νέο περιφερειακό χωροταξικό πλαίσιο για την Πελοπόννησο, που καθορίζει ως περιοχές αιολικής προτεραιότητας, ένα μεγάλο τμήμα του Πάρνωνα, μια μεγάλη περιοχή των Δήμων Τρίπολης και Μεγαλόπολης. Επιπλέον των αιολικών πάρκων και σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που αναφέρθηκαν, θα προστεθούν έργα αντλησιοταμίευσης, όπως στη λίμνη Τάκα, μπαταρίες θερμικής ενέργειας, μονάδες βιοαερίου και βιομάζας και φωτοβολταïκά πάρκα 7-8 χιλιάδων στρεμμάτων, όπως στη Μεγαλόπολη και όπως αποκαλύφτηκε τελευταία, στην περιοχή Μουχλί του Κορυθίου.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει μέχρι τώρα, πάνω από 250 ανεμογεννήτριες στον Πάρνωνα που πρόσφατα κηρύχθηκε «απόθεμα βιόσφαιρας» από την UNESCO, ενώ περικλείει περιοχές Natura 2000 και Ειδικές Ζώνες Διατήρησης Άγριας Ζωής, είναι ιδιαίτερα ευάλωτος, με συνθήκες ακραίας ξηρασίας και διατηρεί το νοτιότερο δάσος Κεφαλληνιακής ελάτης στην Ευρώπη.

Στο Μαίναλο, προβλέπονται 170 ανεμογεννήτριες, ύψους 162 έως 180 μέτρων, με πτερωτές άνω των 120 μέτρων. Οι φαραωνικοί αυτοί βιομηχανικοί σταθμοί αιολικών, θα αναπτυχθούν και ανάμεσα στη Στεμνίτσα και το Χρυσοβίτσι, σε περιοχές που ρημάχτηκαν από τις πυρκαγιές. Το βουνό με το πιο συγκροτημένο ελληνικό ελατόδασος, με καταφύγιο άγριας ζωής και ζώνη Natura, με εκκρεμή εδώ και 25 χρόνια τη νομοθέτηση με Π.Δ. ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης. Το δίκτυο των μονοπατιών του, μήκους πάνω από 300 χλμ., μπορεί να προσελκύσει φυσιολάτρες, πεζοπόρους και ορειβάτες σε ένα απαράμιλλο αισθητικό ορεινό τοπίο.

Άραγε ποια χωροταξία μπορεί να επικαλεσθεί κανείς, όταν στα δυό βουνά δεν έχει μείνει σπιθαμή χωρίς δέσμευση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, όταν επιπλέον πρόκειται για βουνά με πλήθος ιστορικούς τόπους, μνημεία και παραδοσιακούς οικισμούς, με αισθητικά τοπία, με ήπιες παραδοσιακές δραστηριότητες και γεωργικές καλλιέργειες, αλλά και ανάπτυξη φυσιολατρικού, οικολογικού και ορειβατικού τουρισμού.

Κάποιοι μιλούν για την δυνατότητα κοινωνικού ελέγχου στην ανάπτυξη των ΑΠΕ. Σήμερα όμως οι συντριπτικά αρνητικές αποφάσεις όλων των βαθμών της αιρετής αυτοδιοίκησης, παρ΄ όλο το κύρος και την στήριξη της κοινωνικής τους βάσης, είναι μόνο γνωμοδοτικές και ανατρέπονται με κυβερνητικές αποφάσεις. Οι Κυβερνήσεις διαδοχικά, αγνοούν τις δικαιολογημένες αντιδράσεις των τοπικών κοινοτήτων. Υπακούουν τυφλά στην Ευρωπαϊκή οδηγία που από το 2022, με ευθεία παραπομπή στην ενεργειακή απεξάρτηση από την Ρωσία, επιβάλει κανονισμούς με τους οποίους «η διαδικασία αδειοδότησης, ο σχεδιασμός, η κατασκευή και η λειτουργία σταθμών παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας, η σύνδεση των εν λόγω σταθμών παραγωγής με το δίκτυο, το ίδιο το σχετικό δίκτυο και τα στοιχεία αποθήκευσης, «θεωρείται ότι εξυπηρετούν το υπέρτερο δημόσιο συμφέρον και εξυπηρετούν τη δημόσια υγεία και ασφάλεια».

Έτσι καταρρίπτεται στην πράξη, οποιαδήποτε προστασία στα δάση, στα οικοσυστήματα, στα πουλιά στα νερά, στη βιοποικιλότητα. Έτσι προκαλούνται αθεράπευτες πληγές στα βουνά μας, αποψιλώνονται και κατατέμνονται τα δάση, που αποτελούν την κύρια πρωτογενή πηγή απορρόφησης του διοξειδίου, έτσι δημιουργούνται επικίνδυνες συνθήκες για πυρκαγιές και τοξικούς αέριους ρύπους, με τελική κατάληξη την παραμονή νεκροταφείων των βιομηχανικών ΑΠΕ, μετά τη λήξη της λειτουργικής τους ζωής. Και εδώ εντοπίζεται η μεγάλη αντίφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μιλά ακόμη για ευρωπαϊκά κεκτημένα, την ίδια στιγμή που τα υπονομεύει.

Δεν γίνεται να υπόσχεσαι πράσινη μετάβαση για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής και ταυτόχρονα να καταστρέφεις το πράσινο στα δάση και το οικοσύστημά τους, την πανίδα και τη χλωρίδα τους. Θα καταστρέψουμε λοιπόν τη φύση, για να τη «σώσουμε»! Τεράστια ποσά κοινοτικού χρήματος δίνονται για επιδοτήσεις του «μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας», για ενεργειακή απεξάρτηση και «καθαρή» ενέργεια.

Πάνω από 22 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω του προγράμματος REPowerEU, από τα οποία η Ελλάδα πήρε για προχρηματοδότηση 158,7 εκατ. Ευρώ. Οι βιομηχανικές ΑΠΕ με τη σημερινή τους διασπορά, εντάσσονται στο ενεργειακό μονοπάτι που διασχίζει τη χώρα προς βορρά και μαζί με τις εξορύξεις στις ελληνικές θάλασσες, μαζί με τους σχεδιασμούς για "μικρούς" πυρηνικούς σταθμούς, θα επικουρήσουν τις ανάγκες των ενεργοβόρων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Κάποιοι πιστεύουν ότι με μεγαλύτερη ανάπτυξη των ΑΠΕ θα μειωθεί η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος. Είναι αίτημα της συντριπτικής λαϊκής πλειοψηφίας το φθηνό ρεύμα σε οικιακές, αγροτικές κ.α. χρήσεις. Το ρεύμα είναι κοινωνικό αγαθό. Και όμως σε συνθήκες κρίσης γίνεται όλο και ακριβότερο. Όλοι γνωρίζουμε ότι πάνω από 10% των τιμολογίων του οικιακού ρεύματος κατακρατείται για την χρηματοδότηση των ΑΠΕ.

Ο κύριος όμως μηχανισμός διαμόρφωσης της τιμής, είναι το χρηματιστήριο ενέργειας, που υποτίθεται ότι δημιουργεί πλαίσια μιας κοινής απελευθερωμένης ανταγωνιστικής αγοράς, ενώ αντίθετα χρησιμοποιεί απαράδεκτους υπολογισμούς για την καθημερινή διαμόρφωση της τιμής του ρεύματος και έχει οδηγήσει σε καρτέλ, με μόνο σκοπό την αποκόμιση της μέγιστης κερδοφορίας. Σε μια τέτοια αγορά, με λίγους παίκτες μεγαλοεπιχειρηματίες του χρηματιστηρίου ενέργειας και αδηφάγα εταιρικά σχήματα του διεθνούς κεφαλαίου, δεν μπορεί να χωρέσουν ούτε σκέψεις για πετυχημένη αυτοπαραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, ενεργειακές κοινότητες ή αγροβολταικά συστήματα.

Φίλες και φίλοι,

Με τη σημερινή συγκέντρωση κλείνει ένας κύκλος τοπικών παρεμβάσεων των επιτροπών σωτηρίας, που συγκροτήθηκαν μέσα στο 2021 για τον Πάρνωνα και τον Δεκέμβρη του 2022, στη Στεμνίτσα για το Μαίναλο. Στις αγωνιστικές κινητοποιήσεις συναντηθήκαμε και με άλλους φορείς, με τοπική ή πλατύτερη δράση και στόχευση: 

τοπικές επιτροπές πρωτοβουλίας, περιβαλλοντικές, οικολογικές, αθλητικές και ορειβατικές κινήσεις και συλλόγους. Δεν περισσεύει κανένας. Είναι καιρός όμως, για γενικό ξεσηκωμό και κοινή, συντονισμένη δράση. Η επιτροπές μας συνεχίζουν τη συγκέντρωση υπογραφών στη διακήρυξη της επιτροπής, με πλαίσιο τα κοινά αποδεκτά όπως πιστεύουμε αιτήματα, που σας καλούμε όλες και όλους να υπογράψετε: Κανένας νέος αιολικός σταθμός ανεμογεννητριών, κανένας σταθμός αποθήκευσης ηλεκτρικού ρεύματος στην Αρκαδία. Ανάκληση αδειών των ήδη χωροθετημένων.

Όχι στους αντιπεριβαλλοντικούς κυβερνητικούς νόμους για την εγκατάσταση ΑΠΕ. Ρεύμα φθηνό, για τις ανάγκες της συντριπτικής λαϊκής πλειοψηφίας σε οικιακές, αγροτικές κ.α. χρήσεις. Κατάργηση του «πράσινου τέλους» στους λογαριασμούς. Αγωνιστική απάντηση στα ληστρικά συμφέροντα των δήθεν επενδυτών μεγαλοεργολάβων και μεγαλοεπιχειρηματιών.