Παπαηλιού: Η ύπαιθρος πρέπει και μπορεί να ζήσει, για να ζήσει και η Ελλάδα

Αναλυτικά η τοποθέτηση του Γιώργου Παπαηλιού Βουλευτή Αρκαδίας-Τομεάρχης Δικαιοσύνης ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, στην Επιτροπή Περιφερειών της Βουλής για τις Πολιτικές απασχόλησης στην Περιφερειακή Ελλάδα.

Η ελληνική περιφέρεια, και ιδιαίτερα οι απομακρυσμένες από τα κέντρα ορεινές περιοχές, βιώνουν μία συνεχιζόμενη εδώ και χρόνια πορεία ερήμωσης και μαρασμού : Χωριά που αδειάζουν, νέοι που φεύγουν χωρίς να επιστρέφουν, κοινωφελείς δημόσιες υπηρεσίες που υποβαθμίζονται ή καταργούνται, τοπικές οικονομίες που ασφυκτιούν.

Αυτή η εικόνα. είναι το αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών, μέσω των οποίων οι πόροι και οι ευκαιρίες συγκεντρώνονται στα κέντρα, αφήνοντας την περιφέρεια στο περιθώριο. Σ΄ αυτό το πλαίσιο, η πολυεπίπεδη, οικονομική και κοινωνική, ερήμωση της υπαίθρου δεν συνιστά απλώς δημογραφική εξέλιξη· είναι το οικονομικό και κοινωνικό αποτέλεσμα (αυτών των πολιτικών επιλογών).

Η ανεπάρκεια συγκοινωνιακών και ψηφιακών υποδομών, και η απουσία-η υποστελέχωση των δομών εκπαίδευσης και υγείας και άλλων κοινωφελών υπηρεσιών που επιβαρύνουν την καθημερινότητα των μονίμων κατοίκων, οδηγούν στη μείωση του πληθυσμού, επιταχύνοντας τη φυγή, ιδίως των νέων, την εγκατάλειψη και εντείνοντας την απομόνωση της (της περιφέρειας).

Η άρση αυτής είναι εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για την επιβίωση-την ανάταξή της, αφού ο τόπος κατοικίας, στην ύπαιθρο χώρα, καθορίζει, ως μη όφειλε, την πρόσβαση σε βασικά αγαθά και το δικαίωμα για μία αξιοπρεπή ζωή.

Η πρόσβαση μέσω σύγχρονων υποδομών – αξιόπιστες μεταφορές, ασφαλές οδικό δίκτυο, γρήγορο διαδίκτυο – δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασικό δικαίωμα και προϋπόθεση για την άσκηση πολιτικών απασχόλησης από το κράτος και εν τέλει οποιασδήποτε οικονομικής δραστηριότητας από τους πολίτες. Χωρίς αυτές τις υποδομές, καμία πολιτική απασχόλησης δεν μπορεί να αποδώσει.

Η περιφερειακή ανάπτυξη δεν είναι ζήτημα αριθμών και ισολογισμών είναι ζήτημα δημοκρατίας, κοινωνικής συνοχής και δικαιοσύνης. Και ακριβώς γι’ αυτό απαιτείται μία ριζικά διαφορετική πολιτική κατεύθυνση, μια προοδευτική στροφή που θα θέσει στο επίκεντρο τις ανάγκες της περιφέρειας και των πολλών και όχι τα συμφέροντα των ολίγων.

Οι πολιτικές απασχόλησης για την περιφερειακή ανάπτυξη και ειδικότερα για τις ορεινές περιοχές χρειάζονται ισχυρή δημόσια παρέμβαση, στοχευμένο σχεδιασμό και κοινωνικό προσανατολισμό. Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων που να δημιουργεί άμεσα και έμμεσα θέσεις εργασίας: έργα υποδομών, ενίσχυση των κοινωφελών υπηρεσιών ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε περιοχής. Η εργασία σε αυτούς τους τομείς δεν είναι μόνον αναγκαία, αλλά και κοινωνικά χρήσιμη, με πολλαπλασιαστικά οφέλη για τις τοπικές οικονομίες.

Ταυτόχρονα, είναι κρίσιμο να στηριχθεί η παραγωγική βάση της περιφέρειας και ειδικότερα των ορεινών περιοχών, με έμφαση στην αγροτική, κτηνοτροφική και συνδυαστικά με αυτές τουριστική δραστηριότητα. Οι άνθρωποι της υπαίθρου δεν χρειάζονται περιστασιακά επιδόματα, αλλά σταθερούς και δίκαιους όρους παραγωγής, πρόσβαση σε χρηματοδότηση, μείωση του κόστους παραγωγής , προστασία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό, ενίσχυση της μεταποίησης και της διάθεσης των προϊόντων τους.

Στο πλαίσιο ήπιων μορφών ανάπτυξης (οικοτουρισμός, τοπικά προϊόντα υψηλής ποιότητας, ενεργειακές κοινότητες με τη συμμετοχή των κατοίκων), η κατάρτιση και η επαγγελματική εκπαίδευση, προσαρμοσμένες στις ανάγκες των τοπικών οικονομιών, με ενσωμάτωση της καινοτόμας γνώσης, αποτελούν κίνητρα για την επιστροφή νέων επιστημόνων και τη στήριξη της νεανικής και γυναικείας επιχειρηματικότητας. Ενώ, η ενδυνάμωση συνεταιριστικών σχημάτων, συλλογικών μορφών οργάνωσης και των δράσεων της κοινωνικής οικονομίας μπορεί να αποτελέσει το «κλειδί» για τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας και έτσι την παραμονή του πληθυσμού στον τόπο του.

Η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να αποκτήσει πραγματικό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των πολιτικών αυτών. Οι τοπικές κοινωνίες γνωρίζουν καλύτερα τις ανάγκες τους και πρέπει να έχουν λόγο στις αποφάσεις που τις αφορούν. Η αποκέντρωση, η συμμετοχή, η διαφάνεια και η λογοδοσία δεν είναι απλώς θεσμικά ζητούμενα, είναι όροι ανάπτυξης

Η ερήμωση της περιφέρειας (των ορεινών περιοχών) δεν είναι αναπόφευκτη. Είναι το αποτέλεσμα πολιτικών που μπορούν και πρέπει να αλλάξουν. Η ανασυγκρότηση της περιφέρειας και η ενίσχυση της απασχόλησης σ΄ αυτήν αποτελούν κρίσιμη πρόκληση για τη χώρα, όχι μόνο για λόγους οικονομικούς, αλλά και για λόγους κοινωνικής συνοχής και δημοκρατίας.

Ένα νέο παραγωγικό υπόδειγμα μπορεί να προωθηθεί, αξιοποιώντας τα τοπικά πλεονεκτήματα, δίκαια τον πλούτο και δίδοντας πραγματική προοπτική στους ανθρώπους της περιφέρειας. Μια προοδευτική πολιτική που θα σταματήσει την εγκατάλειψη και θα ανατάξει τις απομακρυσμένες από τα κέντρα ορεινές κοινότητες, ξαναδίδοντάς τους ζωή,

Η ύπαιθρος πρέπει και μπορεί να ζήσει. Για να ζήσει και η Ελλάδα.