Στηλες - Ει εσεις οι απ' εξω

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: "Σύμβολο" και..."εργαλείο"!

Φωτογραφία: αρχείου arcadia938.gr

Η πιο εμβληματική μορφή της Επανάστασης του 1821 ήταν, σίγουρα, ένας χαρισματικός στρατιωτικός ηγέτης

Ο Κολοκοτρώνης, που πέθανε σαν σήμερα, 4 Φεβρουαρίου, το 1843, έζησε μια πολυτάραχη ζωή και υπήρξε καταλυτικός παράγοντας των εξελίξεων στην Ελλάδα τόσο κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, όσο και αργότερα.

Στην Αρκαδία, θεωρείται "πατέρας του γένους", ουσιαστικά και μνημονεύεται σε κάθε ευκαιρία, ενώ έχει τιμηθεί με πολλούς τρόπους. Προφανώς, περίοπτη θέση έχει το άγαλμά του που βρίσκεται στην Πλατεία του Άρεως και, υποτίθεται, πως στη βάση του περιέχει τα οστά του. Λέμε "υποτίθεται" γιατί υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις περί του αντιθέτου, αλλά, σε κάθε περίπτωση, δεν έχει μεγάλη σημασία αυτό.

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, πέρασε από..."σαράντα κύματα" όσο ήταν εν ζωή αλλά και μετά το θάνατό του, καθώς, όντας μια από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της εποχής του, "εργαλειοποιήθηκε" από τους....πάντες, προκειμένου να εξυπηρετηθούν σκοπιμότητες πολιτικής ή άλλης φύσεως. Η υιοθέτηση διαφορετικών στάσεων από τον Κολοκοτρώνη, σε διάφορες στιγμές της ζωής του, απέναντι στη βασιλεία, τους ξένους και τους κοτζαμπάσηδες, επέτρεψε την κατά περίπτωση ιδεολογική επίκλησή του.

Η θετική φήμη που είχε αποκτήσει ο Κολοκοτρώνης χάρη στις στρατηγικές του ικανότητες κατά τα πρώτα έτη της Επανάστασης και κυρίως με την Άλωση της Τριπολιτσάς και την συντριβή του Δράμαλη το 1822, "ξεθώριασε" τα επόμενα χρόνια, με την εμπλοκή του στις εμφύλιες συγκρούσεις αλλά και την αδιαμφισβήτητη ανάδειξή του ως ηγετικής μορφής μιας από τις αντιπαρατιθέμενες "φράξιες" στην Ελλάδα, θεωρούμενος ο κατεξοχήν υποστηρικτής του Ρωσικού παρεμβατισμού στα Ελληνικά πράγματα- άλλοι τον θεωρούσαν "αγγλόφιλο". Αργότερα, η αμνήστευσή του από τον Όθωνα και η ένταξή του στο βασιλικό περιβάλλον, σήμαναν την άμβλυνση των αντιπαλοτήτων αλλά και την...."αποσιώπηση" συγκεκριμένων γεγονότων, που δεν περιποιούσαν τιμή σ' έναν ήρωα του Έθνους.

Παράλληλα, η μορφή του Κολοκοτρώνη ξεκίνησε να θεωρείται "προσωποποίηση του ελληνικού έθνους", με βάση τη μυθική εικόνα που ο ίδιος είχε παρουσιάσει στη διήγησή του, ως ακατάπαυστα αντιστεκόμενου στην οθωμανική εξουσία. Επικράτησε, έτσι, η υιοθέτηση μια μανιχαϊστικής, ηρωικής αντίληψης της κλέφτικης δράσης και των κινήτρων του, εξέλιξη που αντικατοπτρίστηκε στον εξωραϊσμό των διαδεδομένων απεικονίσεών του- πράγμα που, φυσικά, έχει συμβεί και σε άλλες ιστορικές προσωπικότητες στην Ελλάδα και αλλού.

Η κοινή αυτή αποδοχή του Κολοκοτρώνη διαταράχθηκε την περίοδο του Μεσοπολέμου, όταν ο ιστοριογράφος Γιάννης Βλαχογιάννης επαναδιατύπωσε τις κατηγορίες των Ρουμελιωτών κατά των Μοραϊτών κλεφτών. Η "πολεμική" κατά του Κολοκοτρώνη, ωστόσο, ήταν βραχύβια, καθώς ακολούθησε η, εξιδανικευτική, απολογητική υπέρ του Κολοκοτρώνη από Πελοποννήσιους διανοούμενους και η ευρεία διάδοση της μυθιστορηματικής βιογραφίας του Σπύρου Μελά, "Ο Γέρος του Μωριά", του 1931.

Η δε προοδευτική, "στρατευμένη" ιστοριογραφία, υιοθέτησε έναν "Κολοκοτρώνη", όπως αυτός είχε "επινοηθεί" από την παραδοσιακή ιστοριογραφία, "μετατρέποντάς" τον σ' ένα λαϊκό, ανυπότακτο ίνδαλμα, ιδίως κατά την περίοδο της Κατοχής αλλά και μετέπειτα, όταν έγινε συνειδητή προσπάθεια "ταύτισης" του Κολοκοτρώνη με τους διωκόμενους Κομμουνιστές.

Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί πως, σε ψηφοφορία που οργάνωσε ο τηλεοπτικός σταθμός ΣΚΑΪ για την ανάδειξη του «μεγαλύτερου Έλληνα» το 2008, ο Κολοκοτρώνης ήρθε τρίτος σε ψήφους, επιβεβαιώνοντας την πανελλήνια απήχηση της προσωπικότητάς του.

 

,

Σχόλια

Το Arcadia938.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης υβριστικών, συκοφαντικών, ρατσιστικών σχολίων και διαφημίσεων, καθώς αντιβαίνουν στις διατάξεις την κείμενης νομοθεσίας. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά προσωπικές απόψεις αναγνωστών.